Senioren

Leeftijdsvriendelijk wonen, overal in de gemeenten

Heist-op-den-Berg is een landelijke gemeente met veel verspreide bebouwing.

Vanaf eind de jaren 60 van vorige eeuw werden er grotere woningen gezet. De stijgende welvaart maakte dat een bredere laag van de bevolking een grote vrijstaande woning met een tuin kon bouwen.

Voor een deel van de mensen is deze woning te groot geworden en wordt het onderhoud te zwaar en te kostelijk. De woonkosten nemen een zeer groot deel van het gezinsinkomen in. Zeker bij ouderen en voornamelijk ouderen die huren op de private huurmarkt leidt dit vaak tot bestaansonzekerheid en armoede.

Ruimtelijk moet daarom een beleid worden gevoerd dat het makkelijker maakt om de woning tijdelijk op te splitsen om familieleden of anderen een deel van de woning te laten bewonen. Dit geeft geen automatische rechten op meerdere gezinswoningen in de landelijke gebieden, maar geeft wel een tijdelijke oplossing en een betere benutting van de ruimte. Kangoeroewonen en co-housing moeten makkelijker worden.

Binnen alle dorpskernen moeten er verdichtingsprojecten komen waar specfieke aandacht moet gegeven worden aan seniorenwoningen. Zo kunnen senioren die het wensen verhuizen naar de kern van hun dorp, zonder dat ze moeten verhuizen naar het centrum van Heist-op-den-Berg.

De woonbehoeften zijn vaak voor iedereen anders : thuis, aangepast,  in groep.

Daarom willen we buurten met een hoge ‘meegroeifactor’ , met een mix van leeftijden.

Oudere mensen die nog in hun eerste woning wonen, hebben vaak huizen die onvoldoende geïsoleerd zijn. Daarom moet er aan het woonloket voldoende informatie worden gegeven over maatregelen en premies om woningen energiezuiniger te maken. Daarnaast moeten de gemeentelijke diensten actiever informatie geven over premies en maatregelen die het wonen betaalbaarder maken.

Met de verschillende thuiszorgdiensten moet de ondersteuning bij de mensen thuis beter gecoördineerd worden. Ook willen we het beleid naar mantelzorgers toe versterken.

Voor senioren die nog wel zelfstandig willen wonen, maar die zelf zorgbehoevend zijn  of een zorgbehoevende partner hebben, moet een assistentiewoning een mogelijke oplossing bieden. Samen met andere partners moet gekeken worden waar de behoefte zich stelt en waar de implanting van assistentiewoningen kan.

Tot slot moeten we verder investeren in rustoorden. Het openbare rustoord Berkenhof  moet samen met de verschillende VZW rustoorden kijken waar er een uitbreiding van capaciteit mogelijk is. Gezamenlijk moet bekeken worden welke vraag naar uitbreiding van het aantal gesubsidieerde bedden kan gesteld worden aan de Vlaamse overheid. Voor ons dient er evenwel steeds een openbaar rustoord te blijven bestaan en zo mogelijk moet het zelfs nog worden uitgebreid. Dit moet er toe leiden dat de prijzen voor rustoorden in onze gemeente niet de pan uitswingen.

 

Debat onderhoudsplicht : moet solidariteit op niveau van de familie, of op niveau van de gemeenschap?

De federale wetgever geeft lokale besturen nog steeds de mogelijkheid om de kosten van het rustoord te recupereren bij de kinderen.

We menen dat de prijs van een rustoord eigenlijk nooit hoger mag zijn dan het pensioen. Maar dit is materie voor het Vlaamse niveau.

Indien dat het lokale bestuur toch zou moeten terugvorderen, dan wordt dit geval per geval bekeken. Mensen die voor hun opname fiscale constructies opgezet hebben, om minvermogend te worden, zullen vallen onder de onderhoudsplicht. Voor anderen zal billijkheid worden getoond.

 

Zorg op maat : Inhaalbeweging

We willen een gevarieerd zorgaanbod. Binnen de programmatienorm, denken we dat er bij de hogere overheid moet aangedrongen worden om de wachtlijsten voor dag- en kortverblijf weg te werken.

We zien trouwens ook een stijging van het aantal assistentiewoning in onze gemeente. Binnen het aanbod van deze assistentiewoning willen we als lokale overheid ook inzetten op betaalbaarheid.

 

Zorgzame buurt : gezelligheid en verdraagzaamheid

De meeste mensen willen zolang als mogelijk thuis blijven wonen. Daarom moeten we op vernieuwende manier buddy projecten uitwerken. Enerzijds willen op verschillende manieren thuiszorg versterken. Dit kan door de klassieke thuiszorgdiensten, maar ook door bijvoorbeeld Bpost in te schakelen voor bijkomende maatschappelijke dienstverlening. De postbode die terug een sociale rol vervult.

Daarnaast laten we jeugdbewegingen reeds maatschappelijk waardevolle projecten doen. Zo kunnen zij met mensen in een rustoord gaan wandelen.

We denken trouwens dat we de verschillende leeftijdsgroepen meer met elkaar in contact moeten brengen.

We denken bijvoorbeeld aan een kinderopvang in een rusthuis. Of buurtrestaurants in rustoorden. Zo breng je mensen samen.

 

Ondersteuning mantelzorgers

We hebben thuiszorgondersteuning van 100 euro per jaar (de zorgbehoevende krijgt dit bedrag en beslist voor wat het geld bestemd is).

Maar meestal is deze financiële ondersteuning niet het belangrijkste. Vaak is het belangrijker om ervaringen te delen en een luisterend oor te vinden op momenten dat het moeilijk gaat.

 

Belang van (basis)Mobiliteit => basisbereikbaarheid

De laatste jaren is er fors bespaard op openbaar vervoer. Ook de toekomstplannen van de Vlaamse overheid zijn niet rooskleurig.

Verschillende doelgroepen, zoals bijvoorbeeld jongeren en senioren, zijn meer aangewezen op openbaar vervoer dan anderen.

Voor senioren is het belangrijk dat openbare gebouwen of gebouwen met een publieke functie toegankelijk zijn met de bus.

Daarom pleiten we ook voor busverbindingen vanuit elke deelkern naar het centrum. Ook moeten we ervoor zorgen dat het cultuurcentrum, sporthal, rustoorden, nabijgelegen ziekenhuizen bereikbaar zijn.

Daarnaast zien we dan senioren zich meer dan vroeger verplaatsen met een elektrische fiets. Net zoals deze legislatuur, willen we in de volgende legislatuur maximaal investeren in fietspaden.

Ook dienen we ervoor te zorgen dat voetpaden zeer goed aangelegd zijn en dat er zo weinig mogelijk hindernissen zijn. Door het herwaarderen van Trage Wegen kunnen ook senioren zich rustig en veilig verplaatsen via de landelijke weggetjes.

 

Cultuurparticipatie

In onze gemeente is er een groot cultuuraanbod. Senioren hebben in principe reeds vele mogelijkheden om actief cultuur te beleven. Door de vrijetijdskaart worden financiële drempels weggewerkt.

Het cursuscentrum, de bibliotheek, de academie en andere gemeentelijke initiatieven moeten financieel laagdrempelig blijven.

Hier financiële drempels invoeren zal leiden tot minder participatie, en derhalve meer eenzaamheid.

Bovendien moet men ervoor zorgen dat ouderen zelf ook mee het aanbod vorm en gestalte geven en dat er derhalve voldoende initiatieven door senioren zelf kunnen worden ontwikkeld.

 

Dementievriendelijke gemeente

Vlaanderen telt 115.000 mensen met dementie. Vooral door het stijgend aantal 80 plussers zal de oudersdomsdementie de komende jaren nog toenemen.

Tegen 2020 verwacht men in Vlaanderen 130.000 dementerenden. Dus een stijging met 15 % op 3 jaar. Hoewel er soms hoopvol nieuws is op medische vlak, lijkt er op korte termijn geen geneesmiddel op de markt te komen die deze tendens zal keren.

Dit maakt dat we in onze gemeente ook moeten inzetten op specifieke zorg en een omkaderend beleid. We maken van Heist-op-den-Berg een dementievriendelijke gemeente.

Dementievriendelijke wandelingen hebben we reeds. Door samenwerking en met de aanwending van de knowhow willen we een dementievriendelijke gemeente worden.

 

Armoedebeleid voor ouderen

Vandaag gaat het ocmw jaarlijks op bezoek naar de 75-jarigen. Maar de echte problemen zitten bij de 80-plussers. Daarom willen wij dit bezoek nog eens herhalen op een latere leeftijd.

De pensioenen van werknemers en zelfstandigen in ons land zijn vrij laag. Zeker de oudere gepensioneerden hebben een pensioen dat onvoldoende de levensduurte dekt. Binnen deze oudere groep zien we ook dat vrouwen vaak beroep moeten doen op een aanvullende inkomensgarantie voor ouderen en allerhande toelagen om de dagelijkse kosten te betalen. Bij onvoorziene uitgaven dreigt dan de armoede.

De verdoken armoede bij gepensioneerden is aanzienlijk.

Binnen de gemeentelijke werking moeten we actief de mensen met een armoederisico opzoeken en begeleiden. Enerzijds moet men informatie geven over rechten en sociale voordelen, anderzijds moet dit ook effectief aangevraagd worden. Zeker naar ouderen toe moet er een gedecentraliseerd beleid gevoerd worden.

Door het verlies van hun partner wonen ouderen vaker alleen dan andere leeftijden. Binnen een specifiek beleid voor alleenstaanden  wat betreft wonen en fiscaliteit, moet zo ook bij deze gepensioneerden het armoederisico worden verminderd.

Net zoals in een aantal andere gemeenten willen we de postbode inschakelen om specifieke behoeften op te sporen en ondersteuning te bieden. Zo zien we in de zomer dat ouderen vaak te weinig drinken. Postbodes kunnen flesjes water brengen of andere noden in kaart brengen.

 

Participatie

Een actief seniorenbeleid betekent meer dan alleen aandacht te hebben voor de zeer heterogene groep van de senioren. Men moet de doelgroep ook effectief betrekken bij het beleid. Deze betrokkenheid mag een passieve betrokkenheid zijn, maar er moet daadwerkelijke inspraak zijn. Middenveldorganisaties zijn essentieel om tot een gedragen beleid te komen.

In Heist-op-den-Berg hebben we een actieve seniorenraad en verschillende seniorenorganisatie die vanuit een diverse politieke, levensbeschouwelijke en socio-economische achtergrond ontstaan zijn. Deze diversiteit is een rijkdom. Maar het is evenzeer belangrijk dat de verschillende organisatie samen met de gemeentelijke seniorendienst vooral het belang van de senioren zelf als prioriteit  hebben.

Als gemeente moeten we evenwel de ouderenverenigingen ondersteunen. De vrijwilligers die hier actief zijn, zijn vaak tussenpersonen tussen de individuele ouderen en de overheid.

Net zoals andere verenigingen kampen de seniorenverenigingen vaak ook met een probleem wat huisvesting betreft. Daarom moet een gemeentelijk patrimonium multifunctioneel gebruikt worden.

Het gemeentelijke cursuscentrum zorgt ervoor dat senioren zich blijvend kunnen vormen. Er dient evenwel ook bekeken worden of er ook meer cursussen en activiteiten, zowel cultureel als sport,  gedecentraliseerd kunnen aangeboden worden.

Hoewel de administratieve dienstverlening naar de toekomst nog meer digitaal zal zijn, moeten we er voldoende rekening mee houden dat er nog steeds een digitale kloof is en dat er derhalve ook nog aandacht moet besteed worden aan de klassieke dienstverlening.

Zet ouderen aan tot sport en beweging: sport en bewegingsactiviteiten vervullen een belangrijke rol op vlak van gezondheidsbevordering en ziektepreventie, maar daarnaast zijn er voor ouderen nog vele andere redenen om te bewegen en te sporten. Het is vooral ook een ontspannende en sociale activiteit. Om zoveel mogelijk ouderen te bereiken, schakel je hier naast sportverenigingen dus best ook de sociaal-culturele verenigingen en het  dienstencentrum voor in.